"SKAM Sezon 4: Sana" - Julie Andem - recenzja

Ostatnie książkowe wydanie SKAM Julie Andem to scenariusz czwartego, finalnego sezonu serialu. 

Skupia się on na Sanie, siedemnastoletniej muzułmance uczęszczającej do liceum Nissen w Oslo.

Czwarta część serialu kontynuuje wątki podjęte w poprzednich sezonach, jednocześnie rozwijając postać Sany, która wcześniej była wspierającą innych postacią drugoplanową. Sana staje przed wieloma problemami i dylematami związanymi z moralnością, wiarą i różnicami kulturowymi. Dziewczyna czuje się obca wśród znajomych, których pochłania planowanie tradycyjnego świętowania matur.

Najciekawszym aspektem tego scenariusza jest zderzenie konserwatywnych zasad islamu z liberalną kulturą Norwegii. Widać to nie tylko w samym scenariuszu i zachowaniach postaci, ale także w notatkach autorki serialu. Islam nie tyle wywołuje w Norwegach nienawiść czy strach, ale niepewność, czego z początku nie rozumie Sana. Bohaterka odbiera tę niepewność jako objawy rasizmu oraz mowy nienawiści. Wreszcie jej własny strach przejmuje nad nią kontrolę i doprowadza do czynów, których normalnie by nie popełniła. Serial dotyka także problemu cyberprzemocy, która w mniejszym lub większym stopniu dotyka większości nastolatków.

Scenariusz jest dla mnie o wiele lepszy niż końcowy produkt, czyli odcinki serialu. Widać w nim więcej zaangażowania że strony autorki i szczerej fascynacji kulturą islamu. Ponownie mapa myśli Andem nie została przetłumaczona z norweskiego i występuje bardziej jako ozdoba, ale książkowe wydanie SKAM nadrabia epilogiem, w którym znajdują się wiadomości tekstowe między bohaterami, która do tej pory można było znaleźć tylko w oryginale na stronie stacji NRK. 

Ostatni sezon SKAM pokazuje wiele różnych (głównie pozytywnych) postaw wobec inności, nie tylko religijnej. Julie Andem ponownie porusza z sukcesem problemy dotyczące aktualnie nastolatków na całym świecie.

Maja, 18 lat 

Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Rebis. 

"SKAM Sezon 1: Eva" - Julie Andem =- recenzja

Norweski serial SKAM autorstwa Julie Andem jest prawdopodobnie największym fenomenem mediów społecznościowych. Serial internetowy, który powstał w celu zwiększenia ilości wejść na stronę stacji NRK, w kilka miesięcy stał się jednym z najpopularniejszych seriali skierowanych do nastolatków. Produkcja stała się niezwykle głośna mimo tego, że nie mogła być oglądana poza Norwegią przez prawa autorskie, które obejmują soundtrack. Do tej pory odcinki były tłumaczone amatorsko przez nastolatków, a książkowa wersja SKAM, która jest scenariuszem, to pierwsza legalna okazja do zapoznania się z serialem. 

SKAM (z norweskiego wstyd) opowiada historię uczniów pierwszej klasy liceum Hartvig Nissen w Oslo. Główną bohaterką pierwszego sezonu jest Eva Mohn, która rozpoczyna edukację w Nissen wraz ze swoim chłopakiem - Jonasem oraz jego przyjacielem - Isakiem. Dziewczyna nie ma żadnych koleżanek i czuje się osamotniona w nowej szkole. Dodatkowo jej związek z Jonasem przeżywa ciężkie chwile ze względu na poczucie winy dręczące Evę. 

SKAM przedstawia wycinek życia przeciętnej młodzieży w Oslo - od stresu związanego ze szkoła przez zawiązywanie nowych przyjaźni po przygotowania do świętowania matur, tzw. Russetiden.  Głównym tematem produkcji, który łączy ze sobą wszystkie cztery sezony, jest poczucie wstydu. Uczniowie Nissen wstydzą się swoich rodzin, seksualności, religii, ocen, wyczynów na imprezach - wszystkiego z czym może borykać się typowy nastolatek. 

Scenariusz porusza w interesujący i świeży sposób problem tolerancji i akceptacji wśród nastolatków.  Ogromną zaletą książkowego wydania SKAM są umieszczone w didaskaliach komentarze i notatki  Julie Andem. Z zapałem opisuje ona wizje scen, wykorzystanie talentu aktorów, czy pomysły na zmniejszenie kosztów produkcji. Młoda scenarzystka wplata w tekst swoje wątpliwości, komentarze dla aktorów i ekipy filmowej oraz żarty z samej siebie.  Widać ile serca i zaangażowania włożyła w swój pierwszy, tak poważny projekt. 

Książka SKAM to oryginalny scenariusz serialu wzbogacony o kilka wyciętych scen oraz mapę myśli Andem. Niestety wyciętych scen jest niewiele, a mapa jest raczej ozdobą wklejki, gdyż jest ona zachowana w oryginale, czyli po norwesku. W książce brakuje mi jednej z głównych przyczyn popularności serialu, czyli rozmów i wpisów na social mediach postaci, które znajdują się na stronie NRK. Fragmenty facebookowych rozmów bohaterów dobrze uzupełniłyby przedstawioną historię i dodały rzeczywistą wartość książce. Mimo wszystko warto sięgnąć po tę pozycję, zwłaszcza jeśli chce się zapoznać z fenomenem SKAM lub sprawdzić kulisy powstawania serialu.

Maja, 18 lat

Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Rebis.